Spaanse minister Puente stapt op na treinramp Urda, drie weken voor verkiezingen

Óscar Puente, de Spaanse minister van Transport, kondigde dinsdagavond zijn ontslag aan tijdens een hoorzitting in het Spaanse parlement. Dat deed hij een week na de dodelijke treinramp bij het dorp Urda, ten zuiden van Madrid. Een minister kan na twee treinongelukken in minder dan een jaar niet aanblijven, zei hij tegen de volksvertegenwoordigers. Zo’n hoorzitting, een comparecencia, is in Spanje het gebruikelijke moment waarop een minister in het Congres van Afgevaardigden verantwoording aflegt over een ramp of incident. Het Congres is samen met de Senaat de volksvertegenwoordiging die de Cortes Generales vormt, het Spaanse parlement.

Het was voor Spanje de tweede dodelijke treinbotsing in minder dan een jaar tijd. Die herhaling vergrootte de politieke druk op Puente in de aanloop naar zijn aftreden. Voor een land met een van de dichtste hogesnelheidsnetwerken van Europa gaat zo’n herhaling verder dan de regering: het raakt het vertrouwen in het spoor zelf.

Oppositiepartijen en vakbonden vroegen Puente al langer om op te stappen. Hij wees dat eerst van de hand. Zijn taak was eerst de oorzaak van het ongeluk vast te stellen en daarover uitleg te geven, zei hij, voordat hij alsnog besloot af te treden. Puente is lid van de PSOE, de socialistische partij van premier Pedro Sánchez, en bekleedde de post van minister van Transport sinds het aantreden van diens kabinet. Voor die tijd was hij burgemeester van Valladolid, een stad in het noorden van Spanje en de hoofdstad van de regio Castilië en León.

Op woensdagochtend 28 oktober reed bij Urda een hogesnelheidstrein in op een trein die al stilstond. Daarbij kwamen 69 mensen om het leven; de meeste slachtoffers zijn Spaans, een kleiner deel heeft een andere nationaliteit. Urda ligt in de provincie Toledo, aan de spoorlijn tussen Madrid en Sevilla, een van de drukste hogesnelheidsverbindingen van het land. Die lijn wordt beheerd door Renfe, de Spaanse staatsspoorwegen, en de infrastructuurbeheerder Adif, allebei onder het ministerie van Transport. De verbinding Madrid-Sevilla was de eerste hogesnelheidslijn van Spanje en geldt als een symbool van het Spaanse spoor.

Onderzoekers van het treinverkeer wijzen, op basis van een audiofragment, op een menselijke fout als oorzaak van de botsing. Een verkeersleider gaf de hogesnelheidstrein toestemming om op normale snelheid door te rijden, terwijl verderop al een andere trein stilstond op het spoor. Dat fragment vormt voorlopig het belangrijkste spoor in het onderzoek naar de oorzaak van het ongeluk. Het definitieve rapport van de onderzoekers moet nog volgen.

Premier Pedro Sánchez riep, meldt het Spaanse staatsblad BOE, bij Real Decreto 806/2026 de Cortes (Congres en Senaat) ontbonden en schreef vervroegde verkiezingen uit. De treinramp en het aftreden van Puente werden onderdeel van die verkiezingscampagne. Sánchez regeert met een minderheidskabinet dat al langer op steun van kleinere partijen in de Cortes aangewezen is. Zijn belangrijkste rivaal bij de stembusgang is de conservatieve Partido Popular. Spanje stemt zondag 29 november 2026. Tot die dag blijft het kabinet van Sánchez demissionair aan, de gangbare gang van zaken na de ontbinding van de Cortes.