Democraten halen onverwacht grote meerderheid in Huis en Senaat bij midterms

De Democraten halen bij de Amerikaanse midterms van 3 november de meerderheid in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat, meldt persbureau AP. Daarmee verliest de Republikeinse partij van president Trump de controle over beide kamers van het Congres. Vooraf leek dat niet zeker.

AP (via BNR) en NOS melden dat de Democraten minstens vier Senaatszetels overnemen van de Republikeinen, in North Carolina, South Carolina, Texas en Ohio. De NOS telt zelfs zes doorgaans Republikeinse staten waar de Democraten een Senaatszetel winnen, met Kansas en Iowa naast de eerste vier. In Texas winnen de Democraten voor het eerst in decennia een Senaatszetel.

Het Huis van Afgevaardigden en de Senaat vormen samen het Amerikaanse Congres. Een meerderheid in beide kamers geeft een partij meer grip op wetgeving, het voorzitterschap van commissies en de mogelijkheid om benoemingen van de president tegen te houden. Trump kan de komende twee jaar dus moeilijker eigen wetsvoorstellen door het Congres krijgen. Ook voor benoemingen moet hij rekening houden met een Senaat die niet langer door zijn partij wordt gecontroleerd.

NRC, Trouw en NOS melden dat media de overwinning van de Democraten groter noemen dan vooraf verwacht. Vooraf werd een nipte meerderheid in het Huis voorspeld en een onzekere strijd om de Senaat.

Trump zegt tegen The New York Times dat hij bereid is de uitslag te accepteren. Maar hij stelt dat de Republikeinen gewonnen zouden hebben als hij zelf op het stembiljet had gestaan. Meerdere media noemen die uitspraak een erkenning van het verlies van zijn partij.

Volgens een CNN-enquête, gemeld door NU.nl en AD, zijn Amerikaanse kiezers over het algemeen ontevreden over de toestand van het land. Ze zijn ook ontevreden over de economie en het functioneren van Trump.

Bij Amerikaanse midterms verliest de partij van de zittende president doorgaans zetels. Kiezers gebruiken de tussentijdse verkiezingen vaak om onvrede over het beleid van het Witte Huis te uiten. Een verlies van deze omvang, in beide kamers tegelijk en in staten die al decennia Republikeins stemmen, is daarbinnen ongewoon groot. Het Huis van Afgevaardigden wordt in zijn geheel om de twee jaar gekozen, de Senaat voor eenderde. Dat maakt de uitslag een directe graadmeter voor de stemming halverwege Trumps termijn.

De definitieve zetelverdeling in het Huis van Afgevaardigden moet nog officieel worden vastgesteld. Niet alle districten waren ten tijde van schrijven volledig geteld.