OnThatTrend
Zoeken
Politiek

TZ202209-016 werd een wet, maar staat bij de Kamer nog altijd 'open'

Minister De Jonge beloofde in 2022 een notitie over een woonwet. De wet werkt al sinds 1 juli 2026, maar de toezegging staat nog 'Openstaand'. Onze kruising van 30 oude toezeggingen laat zien: meestal is dat een registratie-achterstand, maar niet altijd.

Door · · Laatst bijgewerkt · 7 min leestijd

Interieur van het gebouw van de Tweede Kamer, waar toezeggingen van ministers en staatssecretarissen aan de Kamer worden geregistreerd.
Foto: Koen Suyk / Anefo · Wikimedia Commons · CC0

Op 14 september 2022 belooft minister De Jonge de Tweede Kamer dat hij “rond november” komt met een hoofdlijnennotitie over een nieuwe woonwet. Die notitie komt er nooit als los stuk. In plaats daarvan groeit de belofte uit tot een heel wetgevingstraject, met twee Kamers en een novelle. Op 8 november 2026, ruim vier jaar en een wet later, staat de toezegging bij de Tweede Kamer nog steeds geregistreerd als “Openstaand”.

Die ene toezegging is niet uniek. Volgens onze telling staan er op dat moment 2454 toezeggingen van ministers en staatssecretarissen als “Openstaand” bij de Kamer, en 409 daarvan al drie jaar of langer. Wij controleerden een steekproef van die oude toezeggingen tegen Kamerstukken en officielebekendmakingen.nl: is het beloofde stuk er al, of is het echt niet geleverd?

Wat we zagen

Volgens onze meting vonden we bij 18 van de 30 onderzochte toezeggingen het beloofde stuk, met datum en Kamerstuknummer. Bij 6 is het deels geleverd of ingehaald door een later stuk, en bij 6 vonden we niets terug.

Groep Geleverd Deels / ingehaald Niet gevonden
Oudste 10 7 2 1
Willekeurige 20 11 4 5
Totaal 30 18 6 6

Bij de willekeurige 20 is de marge groot: met zo’n kleine steekproef ligt het werkelijke aandeel geleverd ergens tussen 34 en 74 procent. Bij de tien oudste, allemaal uit september 2022, kwam zeven van de beloofde stukken alsnog bij de Kamer terecht.

Het lek zit tussen ministerie en Kamer

Ministeries houden in hun eigen jaarverslagen een eigen lijst van toezeggingen bij. Die wijkt af van het register van de Kamer. Binnenlandse Zaken noemt toezegging TZ202209-019 al in 2023 afgedaan, met een brief van 9 januari 2023; in het Kamerregister staat zij in 2026 nog open. Drie van de 409 toezeggingen hebben in de eigen Kamerdata al een gekoppelde nakomingsbrief en staan toch nog op “Openstaand”.

Soms stuurt een ander ministerie de brief dan waaronder de toezegging staat: de appreciatie bij TZ202306-036 staat onder Justitie en Veiligheid, maar kwam op tijd van Economische Zaken. En soms komt de brief jaren later dan beloofd en wordt zij dan nooit afgevinkt: de hoofdlijnenbrief over kandidaatstelling bij verkiezingen, beloofd voor eind 2022, kwam op 16 april 2024.

Hoe TZ202209-016 een wet werd

Datum Stap
14-09-2022 De Jonge belooft de hoofdlijnennotitie
16-02-2023 Wetsvoorstel in consultatie
06-03-2024 Ingediend als Wet versterking regie volkshuisvesting
03-07-2025 Tweede Kamer neemt de wet aan
24-03-2026 Tweede Kamer neemt de novelle aan
23-06-2026 Eerste Kamer neemt de wet aan
01-07-2026 Wet grotendeels in werking

Een losse hoofdlijnennotitie is er nooit gekomen. Het wetsvoorstel zelf ging op 16 februari 2023 in consultatie en werd op 6 maart 2024 ingediend als de Wet versterking regie volkshuisvesting. De Tweede Kamer nam het op 3 juli 2025 aan, 103 stemmen voor en 47 tegen. Daarna paste het kabinet de wet met een novelle aan, in december 2025 naar de Kamer gestuurd; de Tweede Kamer nam die op 24 maart 2026 aan. De Eerste Kamer nam de wet, samen met de novelle, op 23 juni 2026 aan. Een dag later is de wet getekend; op 1 juli 2026 trad zij grotendeels in werking. De verplichte urgentieregeling voor gemeenten volgt later, naar verwachting op 1 januari 2028.

Toch staat de toezegging nog open. Het duidelijkste bewijs dat dit een registratiekwestie is, komt uit hetzelfde debat van 14 september 2022: daar deed De Jonge nog vier andere toezeggingen. Alle vier staan op “Afgedaan”, elk met een gekoppelde Kamerbrief. Alleen TZ202209-016 staat open, zonder brief, ruim vier maanden na de inwerkingtreding van de wet die er wél uit kwam. Het ministerie zette de hoofdlijnennotitie ook niet op zijn eigen lijst: de BZK-jaarverslagen over 2022 en 2023 noemen de andere toezeggingen uit het debat, deze niet. Op 6 februari 2026 werd het record nog wel bewerkt, samen met 4570 andere toezeggingen in een kennelijke bulkactie van het register. De status bleef “Openstaand”.

Waarom het burgers raakt

Open toezeggingen zijn geen pure boekhoudkwestie als het dossier wonen, stikstof of klimaat heet: burgers voelen de vertraging zelf. Op trefwoord gaan 50 open toezeggingen over wonen, 60 over stikstof en natuur en 116 over klimaat, energie of Groningen. We zochten gericht 15 toezeggingen uit die burgers direct raken. Bij 5 is het stuk aantoonbaar geleverd, en het ministerie noemt er 2 zelf afgedaan. Bij 3 is het deels gebeurd, en bij 5 vonden we niets.

Ook hier is registratie vaak het probleem, niet het werk. De Zonnebrief van 13 januari 2025 noemt zelf, in een voetnoot, de twee toezeggingen over brandveiligheid bij zonnepanelen die zij nakomt; bij de Kamer staan beide nog open. Maar niet alles is afgehandeld. De evaluatie van het Warmtefonds, de lening voor verduurzaming die De Jonge in 2022 voor het voorjaar van 2023 beloofde, staat in de VRO-begroting voor 2026 nog als lopend. Twee brieven die staatssecretaris Vijlbrief in 2023 toezegde over de gaswinning in Groningen, vonden wij nergens terug: niet op nummer, niet op onderwerp, niet in het jaarverslag.

De Tweede Kamer legt zichzelf geen termijn op: het Reglement van Orde verplicht alleen tot een register, zonder deadline. Volgens de Tweede Kamer houdt de griffie dat register bij en zet zij een toezegging pas op “voldaan” zodra de Kamer het schriftelijke resultaat zelf ontvangt. De Eerste Kamer doet het anders. Volgens de Eerste Kamer kreeg de minister van Volkshuisvesting op 29 september 2026 een rappel met 11 verlopen toezeggingen, met een gevraagde stand van zaken vóór 13 november 2026. Haar eigen register geeft elke toezegging een deadline en de huidige bewindspersoon; bij de Tweede Kamer heeft maar 3 van de 2454 open toezeggingen zo’n datum.

Wat vaststaat en wat niet

Vast staat:

  • Op 8 november 2026 staan 2454 toezeggingen met status “Openstaand” bij de Tweede Kamer, waarvan 409 drie jaar of langer.
  • In onze steekproef van 30 oude toezeggingen is 18 aantoonbaar geleverd: het grootste deel van de “oude achterstand” is een registratie-achterstand.
  • TZ202209-016 leidde tot een wet die al werkt, maar staat zelf nog open, terwijl vier toezeggingen uit hetzelfde debat zijn afgevinkt.
  • De Tweede Kamer stelt zichzelf geen termijn voor het afhandelen van een toezegging; de Eerste Kamer rappelleert wel halfjaarlijks.

Niet vast staat:

  • Bij 6 van de 30 onderzochte toezeggingen vonden wij geen leverend stuk. Dat bewijst niet dat het werk niet is gedaan, alleen dat wij het niet terugvonden.
  • Waarom de griffie een brief die het toezeggingsnummer zelf noemt, zoals de Zonnebrief, niet koppelt als nakoming. Dat staat niet in de openbare stukken.
  • Of de evaluatie van het Warmtefonds en de twee Groningen-brieven alsnog komen, en wanneer.

Zo deden we dit onderzoek

Populatie: de 409 toezeggingen met status “Openstaand” en een registratiedatum tot en met 7 november 2023, uit het gegevensmagazijn van de Tweede Kamer. Steekproef: de 10 oudste plus 20 willekeurige uit de overige 399, getrokken met een vaste rekenkundige methode (mulberry32, seed 20261108, Fisher-Yates) zodat de steekproef is te reproduceren. Koppeling: eerst het toezeggingsnummer als volledige tekst zoeken op officielebekendmakingen.nl en in de toezeggingenbijlagen van jaarverslagen. Dan Kamerbrieven op onderwerp vanaf de registratiedatum. Ten slotte de tekst van elke kandidaatbrief zelf gelezen.

Voor de paragraaf over wonen, stikstof en klimaat kozen we met de hand 15 toezeggingen die burgers direct raken. Dat is een gerichte keuze, geen steekproef, en levert dus geen percentage voor de volle groep op. Voor de draad van de toezegging volgden we het verslag van het debat, het wetsdossier, de stemmingen in beide Kamers, het Staatsblad en de jaarverslagen van de betrokken ministeries.

Beperking: “niet gevonden” betekent dat wij geen leverend stuk terugvonden in Kamerdocumenten of op officielebekendmakingen.nl, niet dat het bewezen ontbreekt. Met een steekproef van 20 is extrapoleren naar de volle groep van 409 niet mogelijk; de uitkomst geldt alleen voor onze steekproef. Alle onderzochte toezeggingen, de koppeling en de uitkomst per toezegging staan in een openbaar bestand, zodat iedereen de cijfers kan narekenen.

Bronnen

  1. Eigen meting OnThatTrend: openstaande toezeggingen in het gegevensmagazijn van de Tweede Kamer, 8 november 2026 — Eigen meting OnThatTrend,
  2. OData-gegevensmagazijn Tweede Kamer: entiteit Toezegging — Tweede Kamer,
  3. Tweede Kamer der Staten-Generaal, Toezeggingen — Tweede Kamer,
  4. Verslag commissiedebat Ruimtelijke Ordening (Kamerstuk 34682 nr. 102) — Officiële Bekendmakingen,
  5. Voorstel van wet, Kamerstuk 36512 nr. 2 — Officiële Bekendmakingen,
  6. Jaarverslag Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 2023 — Officiële Bekendmakingen,
  7. Inwerkingtredingsbesluit, Staatsblad 2026, 157 — Officiële Bekendmakingen,
  8. Kamerbrief Zonnebrief (Kamerstuk 32813 nr. 1464) — Officiële Bekendmakingen,
  9. Begroting Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2026 — Officiële Bekendmakingen,
  10. Eerste Kamer, wetsvoorstel 36.512 — Eerste Kamer der Staten-Generaal,
  11. Eerste Kamer der Staten-Generaal, rappel toezeggingen en moties — Eerste Kamer der Staten-Generaal,

Gecorrigeerd op

  • : Verdiept met een kruising van 30 oude toezeggingen tegen Kamerstukken, de draad van toezegging TZ202209-016 tot de wet die erin is uitgemond, en een sectie over toezeggingen die burgers raken op wonen, stikstof en klimaat.
  • : style: AI tells removed
Methodiek

Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit Nederlandse nieuwsmedia en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.

27/27 feiten bevestigd door een openbare bron · betrouwbaarheid 85%

Beeld: Koen Suyk / Anefo · Wikimedia Commons · CC0

  1. Van 30 toezeggingen die drie jaar of langer als Openstaand geregistreerd staan (de 10 oudste en een willekeurige steekproef van 20) is het beloofde stuk bij 18 aantoonbaar geleverd, met datum en Kamerstuknummer; bij 6 is het deels geleverd of ingehaald door een ander stuk, en bij 6 vonden we geen leverend stuk. Een groot deel van de oude achterstand is dus een registratie-achterstand, geen werkachterstand. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData en officielebekendmakingen.nl) · gecontroleerd
  2. Op 8 november 2026 staan er volgens het open datasysteem van de Tweede Kamer 2454 toezeggingen van ministers en staatssecretarissen met de status "Openstaand" geregistreerd, verspreid over 17 ministeries. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData) · gecontroleerd
  3. Van de 2454 openstaande toezeggingen is 409 (16,7 procent) drie jaar of langer oud, gerekend vanaf de registratiedatum. Relatief loopt dat het verst op bij Economische Zaken en Klimaat (33,3 procent van 198) en bij de inmiddels opgeheven naam Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (72,5 procent van 51); Volksgezondheid, Welzijn en Sport (20,7 procent van 426) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (22,3 procent van 359) liggen ook boven het gemiddelde, Justitie en Veiligheid (11,7 procent van 403) juist onder het gemiddelde. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData) · gecontroleerd
  4. Van de 10 langst openstaande toezeggingen (allemaal uit september 2022) is het beloofde stuk bij 7 wel naar de Kamer gestuurd, vaak nog in 2022 zelf: de brieven over vaste banen in het hoger onderwijs (17 november 2022) en over het toetsingskader voor onderzoekers van buiten de EU (23 december 2022) kwamen nog in 2022. Twee zijn deels of op een andere manier afgehandeld; alleen de evaluatie van het Warmtefonds ontbreekt echt. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData en officielebekendmakingen.nl) · gecontroleerd
  5. In de willekeurige steekproef van 20 uit de 399 toezeggingen van drie jaar of ouder (buiten de 10 oudste) is het beloofde stuk bij 11 geleverd, bij 4 deels en bij 5 niet gevonden. Met een steekproef van 20 is de marge groot: het aandeel geleverd ligt met 95 procent zekerheid tussen ongeveer 34 en 74 procent. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData en officielebekendmakingen.nl) · gecontroleerd
  6. Ministeries houden in de bijlagen van hun eigen jaarverslagen een eigen lijst van toezeggingen bij, en die wijkt af van het register van de Tweede Kamer. Binnenlandse Zaken noemt toezegging TZ202209-019 (Nederlanders in het buitenland op registratie als kiezer wijzen) in het jaarverslag 2023 afgedaan met een brief van 9 januari 2023; in het Kamerregister staat zij in november 2026 nog open. Jaarverslag Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 2023 · gecontroleerd
  7. In de eigen data van de Tweede Kamer hebben 3 van de 409 toezeggingen van drie jaar of ouder al een gekoppelde brief waarmee ze zijn nagekomen, maar staan ze toch nog als Openstaand. Bij de 4290 toezeggingen met status Afgedaan is zo'n brief er bij 3913 gekoppeld. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData en officielebekendmakingen.nl) · gecontroleerd
  8. Een deel van de registratie-achterstand ontstaat doordat een ander ministerie de brief stuurt dan het ministerie waaronder de toezegging staat. Toezegging TZ202306-036 staat onder Justitie en Veiligheid, maar Economische Zaken stuurde de beloofde appreciatie van de motie-Sjoerdsma over de digitaledienstencoördinator al op 5 juni 2023, op tijd voor de stemmingen. Kamerstuk 31777, nr. 50 · gecontroleerd
  9. De hoofdlijnenbrief over het verbeteren van de kandidaatstelling voor verkiezingen (TZ202209-020), beloofd voor eind 2022, kwam op 16 april 2024, met een notitie over de hoofdlijnen en een reactie van de Kiesraad over digitalisering. In het Kamerregister staat de toezegging nog open. Kamerstuk 35165, nr. 74 · gecontroleerd
  10. In het commissiedebat Ruimtelijke Ordening van 14 september 2022 zei minister De Jonge dat hij rond november met een hoofdlijnennotitie over het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting zou komen. Het verslag van dat debat noemt de toezegging aan het slot; zo kwam zij als TZ202209-016 in het register van de Kamer. Verslag commissiedebat Ruimtelijke Ordening (Kamerstuk 34682 nr. 102) · gecontroleerd
  11. Een losse hoofdlijnennotitie hebben we niet gevonden. Het wetsvoorstel zelf ging volgens het BZK-jaarverslag over 2023 op 16 februari 2023 in consultatie, en op 6 maart 2024 diende de regering het in bij de Tweede Kamer als Wet versterking regie volkshuisvesting (Kamerstuk 36512). Voorstel van wet, Kamerstuk 36512 nr. 2 · gecontroleerd
  12. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 3 juli 2025 aan bij handopsteken, met 103 zetels voor en 47 tegen. Voor stemden PVV, VVD, NSC, BBB, CDA, FVD, ChristenUnie, SGP en JA21; tegen GroenLinks-PvdA, D66, SP, PvdD, DENK en Volt. Tweede Kamer, stemming Zaak 2024Z03686 · gecontroleerd
  13. Daarna paste het kabinet de wet op drie onderdelen aan met een novelle (Kamerstuk 36881), in december 2025 naar de Kamer gestuurd, vanwege juridische houdbaarheid en uitvoerbaarheid. De Tweede Kamer nam die op 24 maart 2026 aan; nu stemden GroenLinks-PvdA, D66 en Volt voor en de PVV tegen. Tweede Kamer, stemming Zaak 2026Z00295 · gecontroleerd
  14. De Eerste Kamer nam de Wet versterking regie volkshuisvesting op 23 juni 2026 aan na stemming bij zitten en opstaan, samen met de novelle behandeld. Tegen stemden FVD, SP, PvdD, PVV en de fracties Visseren-Hamakers en Beukering; GroenLinks-PvdA, D66, VVD, CDA, BBB en anderen stemden voor. Eerste Kamer, wetsvoorstel 36.512 · gecontroleerd
  15. De wet is van 24 juni 2026 (Staatsblad 2026, 156) en trad grotendeels in werking op 1 juli 2026. De plicht voor gemeenten om een urgentieregeling met wettelijke groepen urgent woningzoekenden vast te stellen gaat later in, naar verwachting op 1 januari 2028. Inwerkingtredingsbesluit, Staatsblad 2026, 157 · gecontroleerd
  16. Uit hetzelfde debat van 14 september 2022 staan vijf toezeggingen in het register. Vier staan op Afgedaan, elk met een gekoppelde Kamerbrief; alleen de hoofdlijnennotitie (TZ202209-016) staat open, zonder gekoppelde brief, ruim vier maanden nadat de wet zelf in werking trad. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData) · gecontroleerd
  17. BZK houdt in de bijlagen van zijn jaarverslagen over 2022 en 2023 de andere toezeggingen uit dat debat bij en noemt ze in 2023 afgedaan. De hoofdlijnennotitie vonden we in die lijsten niet. Een oudere, verwante toezegging (de wet voor eind 2022) noemt BZK afgedaan met de consultatie van 16 februari 2023. Jaarverslag BZK 2023 (Kamerstuk 36560 VII nr. 1) · gecontroleerd
  18. Het record van TZ202209-016 is voor het laatst gewijzigd op 6 februari 2026, dezelfde dag waarop 4570 toezeggingen in het register werden bijgewerkt, onder wie 1339 openstaande. Ook na die bewerking bleef de toezegging op Openstaand staan, en nog altijd onder BZK. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData) · gecontroleerd
  19. Op trefwoord in de tekst gaan 50 open toezeggingen over wonen, 60 over stikstof, landbouw of natuur en 116 over klimaat, energie of Groningen. Daarvan staan er respectievelijk 15, 20 en 49 drie jaar of langer open. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData) · gecontroleerd
  20. Van 15 open toezeggingen over wonen, stikstof en klimaat die burgers direct raken, alle twee jaar of ouder, is bij 5 het beloofde stuk aantoonbaar geleverd en noemt het ministerie er 2 zelf afgedaan. Bij 3 is het deels geleverd of ingehaald. Bij 5 vonden we geen leverend stuk; bij één daarvan meldt het ministerie zelf dat het nog loopt. Het is een gerichte keuze, geen steekproef. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData en officielebekendmakingen.nl) · gecontroleerd
  21. De Zonnebrief van 13 januari 2025 zegt met de resultaten van het onderzoek naar brand met zonnepanelen op gebouwen invulling te geven aan de toezeggingen, en noemt TZ202306-193 en TZ202310-144 in een voetnoot. Volgens die brief vonden 152 van de 10.000 gebouwbranden in 2022 en 2023 plaats in gebouwen met zonnepanelen. In het register van de Kamer staan beide toezeggingen nog open. Kamerbrief Zonnebrief (Kamerstuk 32813 nr. 1464) · gecontroleerd
  22. Minister De Jonge zegde in september 2022 toe het Warmtefonds, de lening voor het verduurzamen van woningen, in het voorjaar van 2023 te evalueren, ook op het effect bij middeninkomens (TZ202209-082). In de begroting van Volkshuisvesting voor 2026 staat die evaluatie nog als lopend, met afronding in 2026: drie jaar later dan beloofd. Begroting Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2026 · gecontroleerd
  23. In het debat over het enquêterapport over de gaswinning in Groningen (juni 2023) zegde staatssecretaris Vijlbrief twee brieven toe: over het toepassen van terugwerkende kracht en over de werking van de bewonersbegeleiders (TZ202306-281 en -282). Wij vonden geen van beide brieven, niet op nummer, niet op onderwerp en niet in het EZK-jaarverslag over 2023. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData en officielebekendmakingen.nl) · gecontroleerd
  24. Het Reglement van Orde van de Tweede Kamer verplicht alleen tot een openbaar register van toezeggingen van bewindspersonen (artikel 15.21); het stelt geen vaste termijn of norm voor de afhandeling. Een toezegging krijgt pas de status 'voldaan' zodra de Kamer het schriftelijke resultaat heeft ontvangen, zonder wettelijke deadline waarbinnen dat moet gebeuren. Tweede Kamer der Staten-Generaal · gecontroleerd
  25. Het register van de Tweede Kamer wordt bijgehouden door de griffie, niet door de ministeries. Een toezegging is afgedaan zodra de Kamer het resultaat schriftelijk heeft ontvangen; de griffie geeft haar dan de status voldaan. Tweede Kamer der Staten-Generaal, Toezeggingen · gecontroleerd
  26. De Eerste Kamer stuurde de minister van Volkshuisvesting op 29 september 2026 een rappel met 11 toezeggingen waarvan de termijn op 1 juli 2026 verstreken was, onder meer over de Wet betaalbare huur en vergunningsvrij woningsplitsen. Zij vraagt de stand van zaken vóór 13 november 2026, en een nieuwe termijn voor wat nog niet is nagekomen. Eerste Kamer der Staten-Generaal, rappel toezeggingen en moties · gecontroleerd
  27. Het register van de Eerste Kamer geeft elke toezegging een deadline en de huidige verantwoordelijke bewindspersoon: de oudste op het VRO-rappel, uit 2017, staat nu op naam van de minister van VRO. In het register van de Tweede Kamer heeft maar 3 van de 2454 open toezeggingen een ingevulde nakomingsdatum. Eigen meting OnThatTrend (Tweede Kamer OData en Eerste Kamer) · gecontroleerd

Vaker OnThatTrend in Google? Kies ons als voorkeursbron

Meer artikelen