Noodbrief aan gemeenten en wetsvoorstel om spreidingswet te schrappen

Minister Van den Brink stuurde op 26 maart 2026 een brief aan alle gemeenten, met een dringende oproep: regel zo snel mogelijk extra noodopvangplekken voor asielzoekers in de eigen gemeente. ¹ De migratieketen staat onder druk, schreef de minister van Asiel en Migratie er in dezelfde brief bij. ¹

Een maand later kwam het kabinet met cijfers die de oproep onderbouwen. In de Kernprognose 2025 gaat het mediaanscenario uit van 25.000 eerste asielaanvragen per jaar. ² Voor 2026 loopt de bandbreedte van 21.000 tot 32.000 aanvragen. ² Het kabinet stuurde deze cijfers op 24 april 2026 als Kamerstuk 19 637 nummer 3556. ² Tussen het laagste en het hoogste scenario zit een verschil van ruim 11.000 aanvragen. ² Diezelfde Kernprognose 2025 ging ook in op de actuele situatie in de asielketen. ²

Vijf Kamerleden willen de wettelijke plicht schrappen

Terwijl de minister gemeenten aanspoort, ligt er een wetsvoorstel dat de wettelijke basis voor die opvangplicht juist wil afschaffen. Vijf Kamerleden dienden op 27 mei 2026 initiatiefwetsvoorstel 36955 in. ³ Ceulemans, Keijzer, Van der Plas, Russcher en Lammers willen de spreidingswet intrekken, de wet die gemeenten een wettelijke taak geeft om asielopvangvoorzieningen te realiseren. ³ Formeel heet die wet de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen. ³ Het voorstel is op 27 mei 2026 gepubliceerd als Kamerstuk 36955 nummer 1, de geleidende brief waarmee de vijf indieners het voorstel formeel aanbieden. ³

De twee sporen staan haaks op elkaar. Het kabinet spoort gemeenten via de noodbrief aan om zelf snel opvang te regelen, terwijl vijf Kamerleden met wetsvoorstel 36955 de wettelijke opvangplicht uit de spreidingswet juist willen laten vervallen. ³

Wat de cijfers voor gemeenten betekenen

De prognose van 25.000 aanvragen per jaar is het mediaanscenario waarmee het kabinet zelf rekent, met een bandbreedte tot 32.000 in het maximumscenario. ² De brief van Van den Brink blijft ondertussen de basis waarop gemeenten worden aangespoord om noodopvang te vinden, zolang de wet niet is gewijzigd. ¹ Het wetsvoorstel van Ceulemans, Keijzer, Van der Plas, Russcher en Lammers ligt nu ter behandeling in de Kamer, vier maanden na indiening op 27 mei 2026. ³ Het voorstel zelf is gepubliceerd als Kamerstuk 36955 nummer 1, hetzelfde stuk waarmee het op 27 mei 2026 werd ingediend. ³