Zelensky noemt snelheidsbeperking van Starshield politiek, niet technisch

President Zelensky zegt dat SpaceX niet eerlijk is over de reden voor de snelheidsbeperking van het militaire satellietsysteem Starshield. Hij noemt de beslissing politiek, niet technisch, zoals het bedrijf zelf stelt. Daarmee spreekt hij SpaceX tegen. Het bedrijf ontkent namelijk de toegang voor Oekraïne te hebben beperkt.

Volgens Zelensky, over SpaceX en het Oekraïense ministerie van Defensie, heeft SpaceX dat ministerie laten weten geen beperkingen op te leggen aan Starshield. Het bedrijf wijt de problemen aan een technische storing. Zelensky zegt dat zijn team dat niet gelooft. Dagelijkse tests in verschillende richtingen laten volgens hem steeds opnieuw dezelfde beperking zien.

Starshield is de militaire variant van het satellietinternet Starlink, van het bedrijf van Elon Musk. Het Oekraïense leger gebruikt het systeem al sinds de eerste maanden van de Russische invasie. Het is er de belangrijkste verbinding op plekken waar vaste netwerken zijn uitgevallen. Op de door Rusland bezette gebieden zit de snelheid van het systeem al vijf dagen op rij vast op maximaal 161 kilometer per uur, meldt Zelensky. Volgens hem gaat het niet om incidentele storingen. Het is een breed en aanhoudend patroon dat dagelijks wordt bevestigd.

Het is niet de eerste keer dat de afhankelijkheid van een particulier Amerikaans bedrijf tot wrijving leidt tussen Kyiv en SpaceX. Eerdere beperkingen op Starlink zorgden al voor onrust. Oekraïne heeft weinig zeggenschap over een systeem waarvan het leger afhankelijk is, maar dat het zelf niet beheert. Die afhankelijkheid is sindsdien niet kleiner geworden: even snelle alternatieven zijn er in de praktijk niet.

Die beperking heeft volgens Zelensky ook gevolgen aan het front. Door de beperkte snelheid kunnen Oekraïense onderscheppingsdrones, de zogeheten Bars, de Shahed-drones van Rusland niet meer dicht bij de frontlinie onderscheppen, zegt Zelensky. Ze moeten daardoor verder naar achteren ingrijpen. Dat geeft Rusland extra kansen bij aanvallen langs het hele front.

Zelensky zegt dat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio hem eerder vertelde dat de Amerikaanse overheid meer controle heeft over Starshield dan SpaceX zelf. Dat maakt het volgens hem extra ongeloofwaardig dat de huidige beperking louter een technisch probleem van het bedrijf zou zijn. Door die uitspraak van Rubio richt de kritiek van Zelensky zich niet alleen op SpaceX. Indirect raakt ze ook de Amerikaanse regering, die volgens hem uiteindelijk de knop in handen heeft.

Starshield wordt door het Oekraïense leger gebruikt voor communicatie en voor de besturing van drones, ook ver van vaste netwerken. Een lagere snelheid raakt de dataverbinding, maar ook hoe snel een aanvalsdrone kan worden bijgestuurd zodra hij een doel nadert. Bij het onderscheppen van een Shahed-drone, die met honderden kilometers per uur aanvliegt, telt elke seconde vertraging. Een trage verbinding dwingt operators tot een voorzichtigere aanpak, verder van het doel en dus met minder kans op een voltreffer.