Republikein Massie dient afzettingsresolutie in tegen minister van Defensie Hegseth

Het Republikeinse Congreslid Thomas Massie heeft in het Huis van Afgevaardigden een afzettingsprocedure gestart tegen minister van Defensie Pete Hegseth, volgens Massies eigen aankondiging. Massie las zijn resolutie voor in het Huis en stelt dat Hegseth de Amerikaanse grondwet heeft geschonden door militaire operaties te voeren zonder toestemming van het Congres.

Volgens Massies eigen resolutie beschuldigt hij Hegseth van misbruik van bevoegdheden, van het voeren van oorlog tegen Iran en van operaties in Jemen en Venezuela zonder toestemming van het Congres. De resolutie telt acht aanklachten tegen de minister, waaronder het negeren van regels tegen burgerslachtoffers, buitengerechtelijke executies en vergelding tegen een senator.

Massie is Republikeins afgevaardigde van de Amerikaanse staat Kentucky in het Huis van Afgevaardigden. Daar staat hij al jaren vooral bekend als criticus van Amerikaans militair ingrijpen in het buitenland. Dat geldt ook wanneer dat ingrijpen van een president uit zijn eigen partij komt. Hegseth leidt als minister van Defensie het Pentagon. Dat departement stuurt de Amerikaanse strijdkrachten aan en voert de operaties uit waarover de resolutie klaagt. De president benoemt een minister van Defensie, maar de Senaat moet die benoeming eerst goedkeuren voordat iemand het ambt mag bekleden.

Een afzettingsprocedure tegen een minister volgt in de Verenigde Staten dezelfde route als een afzetting van een president. Elk lid van het Huis kan zo’n resolutie indienen, zonder dat de partijleiding daar vooraf mee instemt. De voorzitter van het Huis bepaalt daarna naar welke commissie de resolutie gaat en wanneer de voltallige Kamer erover stemt. Steunt een meerderheid van het Huis de aanklachten, dan gaat de zaak naar de Senaat. Daar treden senatoren op als jury over de schuldvraag. Bij een minister leidt niet de voorzitter van het Hooggerechtshof die zitting, zoals bij een president, maar de Senaat zelf. Stemmen beide kamers voor afzetting, dan verliest de bewindspersoon zijn functie. De Senaat kan daarna in een afzonderlijke stemming, met gewone meerderheid, ook besluiten iemand voor altijd uit te sluiten van een federaal ambt.

De aanklachten draaien om een kernvraag: wie mag beslissen over militair optreden in het buitenland, de president en zijn ministers of het Congres? De Amerikaanse grondwet geeft het Congres de bevoegdheid om oorlog te verklaren. De president is intussen opperbevelhebber van de strijdkrachten. Die verdeling leidt al decennia tot discussie over hoeveel ruimte een regering heeft om troepen in te zetten zonder toestemming van het Congres vooraf. Massie voert dat geschilpunt nu aan als grond voor een afzetting, niet als politiek debatpunt. Een minister van Defensie wordt normaal benoemd en ontslagen door de president zelf. Een afzetting door het Congres zou dus een uitzonderlijke ingreep in die bevoegdheid zijn. Zolang de procedure loopt, blijft Hegseth gewoon in functie.

Voor een daadwerkelijke afzetting is in de Senaat een tweederdemeerderheid nodig. Die drempel ligt zo hoog dat ook senatoren buiten Massies eigen partij moeten instemmen. Zonder hen blijft Hegseth op zijn post. Haalt de resolutie al geen meerderheid in het Huis, dan stopt de procedure daar en komt de zaak nooit bij de Senaat. Het Huis van Afgevaardigden kan uiterlijk woensdag stemmen over de afzetting van Hegseth.