Europa mag aansluiten bij volgende vredesgesprekken tussen Oekraïne en Rusland

Zelensky zei dat Europa aansluit bij de volgende onderhandelingsronde met Rusland. Hij deed die uitspraak tijdens een persconferentie in Dublin, waar hij de top van de Europese Politieke Gemeenschap bijwoonde. Die top brengt staatshoofden en regeringsleiders uit heel Europa samen om te overleggen over veiligheid. Kushner en Witkoff waren daarvoor al naar de Ierse hoofdstad gevlogen en stonden naast Zelensky. Europese deelname is volgens Zelensky nodig omdat de oorlog zich in Europa afspeelt. Oekraïne wil in de toekomst ook EU-lid worden. Tot nu toe zat Europa niet aan de onderhandelingstafel.

Kushner en Witkoff zeggen dat Poetin voor het eerst instemt met een Europese afvaardiging bij de gesprekken. Het Kremlin zelf heeft dat nog niet bevestigd. Witkoff noemde zijn gesprek met Poetin in Moskou zeer gedetailleerd en productief. Kushner zei dat er geen akkoorden gesloten kunnen worden zonder dat Europeanen aan tafel zitten. Kushner is de schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij en Witkoff onderhandelen namens de Amerikaanse regering over een einde aan de oorlog.

De twee Amerikaanse onderhandelaars reisden een dag na de vredesbesprekingen in Abu Dhabi naar Moskou voor overleg met Poetin. Daarna gingen ze naar Dublin om Zelensky te ontmoeten. Tot dan toe was Europa niet toegelaten aan de onderhandelingstafel. De Verenigde Staten wilden dat veranderen. Hun reisroute, van Moskou direct naar Dublin, laat zien dat Washington zowel Rusland als de Europese bondgenoten van Oekraïne bij het proces wil betrekken.

Europese landen zijn het nog niet eens over wie Europa mag vertegenwoordigen bij de gesprekken. Dat komt nu Poetin voor het eerst lijkt in te stemmen met Europese deelname. Genoemd als kandidaat zijn de Finse president Alexander Stubb, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron en de Italiaanse premier Giorgia Meloni. Daarmee blijft onduidelijk wie uiteindelijk namens Europa aan tafel komt, terwijl Kushner zelf al zei dat er geen akkoord komt zonder Europese deelname.

De vorige onderhandelingsronde, de tweede in Abu Dhabi, leverde geen doorbraak op. Wel kwamen Oekraïne en Rusland een grootschalige gevangenenruil overeen. De Russische delegatieleider Vladimir Medinski zei dat beide landen met elkaar in gesprek blijven en dat er wat vooruitgang is geboekt. Het was voor het eerst in negen maanden dat Rusland en Oekraïne op dit niveau met elkaar spraken. De Donbas bleef voor beide partijen een onoverkomelijk obstakel. Die oostelijke regio, voor een deel door Rusland bezet, vormt al sinds de Russische invasie de kern van het conflict.

Zelensky drong er bij de top in Dublin op aan dat deze maand nog duidelijk moet worden wie Europa vertegenwoordigt. Zonder een aangewezen vertegenwoordiger, waarschuwde hij, dreigt Europa irrelevant te worden aan de onderhandelingstafel. Het Kremlin heeft zich over de Europese deelname tot nu toe niet publiekelijk uitgesproken. Zolang het Kremlin en de Europese landen zelf zwijgen over wie welke rol krijgt, blijft de samenstelling van de volgende onderhandelingsronde open. Tot nu toe draaiden alle rondes om Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten; Europa moet zich dus nog melden voordat de volgende ronde begint. Een datum voor die volgende ronde is nog niet bekendgemaakt.