OnThatTrend
Economie

Energiecoöperaties als alternatief voor het volle stroomnet in het Noorden

Energiecoöperatie Zonnedorpen pleit voor gedeelde stroomaansluitingen nu bedrijven in Groningen, Friesland en Drenthe jarenlang wachten op netcapaciteit, terwijl een landelijk kader groei van bedrijven als laatste op de lijst zet.

Een hoogspanningsmast van het Nederlandse elektriciteitsnet
Foto: Ellywa · Wikimedia Commons · CC BY-SA

Gedeelde stroomaansluitingen tussen bedrijven zijn een alternatief voor dure netuitbreiding, zegt energiecoöperatie Zonnedorpen. Bestuurder Willem Schaap stelt voor energiecoöperaties die zonnepanelen en batterijen van huishoudens combineren, te koppelen aan de vraag van bedrijven.

Het elektriciteitsnet in Groningen, Friesland en Drenthe zit vol, waardoor bedrijven die willen groeien of verduurzamen jarenlang moeten wachten op een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting. Elektrificatie, warmtepompen, elektrische auto’s en nieuwbouw laten de vraag naar stroom sneller groeien dan de netcapaciteit toestaat.

Vier jaar wachtte mosterdfabriek Marne Mosterd op een zwaardere aansluiting, zegt directeur Paul de Vries. Het bedrijf liep daardoor een klant kwijt aan een concurrent die wel op tijd kon leveren. De Vries noemt het wachten een proces zonder zicht op een einde.

De wachtlijsten voor een stroomaansluiting blijven nog jarenlang bestaan, zegt netbeheerder Enexis. Directeur Daphne Verreth zegt dat het oude uitgangspunt dat een netbeheerder altijd levert wat een bedrijf vraagt, voorbij is: Enexis kan niet voorspellen wanneer er weer capaciteit vrijkomt.

De onzekerheid over stroomaansluitingen bedreigt het voortbestaan van bedrijven, stelt VNO-NCW MKB Noord. Directeur Anna Noorda wijst erop dat het mkb een belangrijke werkgever in het Noorden is en dat bedrijven zonder zekerheid over stroom geen investeringen kunnen plannen. Zij vraagt zich af hoe de economie dan nog kan groeien.

Sinds 1 januari 2026 geldt een landelijk prioriteringskader voor de schaarse netcapaciteit, meldt de Autoriteit Consument & Markt. Dat kader zet drie categorieën op volgorde: eerst congestieverlichters zoals batterijopslag, dan vitale voorzieningen voor de veiligheid zoals ziekenhuizen en defensie. Daarna komen basisbehoeften zoals woningbouw, onderwijs en openbaar vervoer. Groei of verduurzaming van bedrijven komt daardoor als laatste aan de beurt.

Dat kader geldt nu al voor grote verbruikers, aldus de ACM. Kleinverbruikers houden tot 1 juli 2026 de oude werkwijze, zodat netbeheerders klanten kunnen informeren en hun processen kunnen aanpassen.

Bronnen

  1. Vol stroomnet zet bedrijven en economie in het Noorden op de rem — Omrop Fryslân,
  2. Vol stroomnet zet rem op bedrijven en economie in onze regio — RTV Drenthe,
  3. Vol stroomnet zet rem op bedrijven in de regio: 'De wachtlijsten blijven nog jaren' — RTV Noord,
  4. ACM: Voorrang maatschappelijke projecten blijft mogelijk met nieuw prioriteringskader — Autoriteit Consument & Markt,
Methodiek

Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit Nederlandse nieuwsmedia en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.

2/7 feiten bevestigd door een openbare bron · 5 gemeld door nieuwsmedia · betrouwbaarheid 80%

Beeld: Ellywa · Wikimedia Commons · CC BY-SA

  1. Als alternatief voor dure netuitbreiding worden flexibele en gedeelde stroomaansluitingen tussen bedrijven genoemd, net als energiecoöperaties die zonnepanelen en batterijen van huishoudens combineren met de vraag van bedrijven, zoals coöperatie Zonnedorpen voorstelt via bestuurder Willem Schaap. gemeld door nieuwsmedia: omropfryslan.nl, rtvnoord.nl · gecontroleerd
  2. Het elektriciteitsnet in Groningen, Friesland en Drenthe zit vol, waardoor bedrijven die willen groeien of verduurzamen jarenlang moeten wachten op een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting. Groeiende vraag door elektrificatie, warmtepompen, elektrische auto's en nieuwbouw loopt voor op de beschikbare netcapaciteit. gemeld door nieuwsmedia: rtvdrenthe.nl, omropfryslan.nl, rtvnoord.nl · gecontroleerd
  3. Mosterdfabriek Marne Mosterd wachtte vier jaar op een zwaardere stroomaansluiting en liep daardoor een klant kwijt aan een concurrent, zegt directeur Paul de Vries. Hij noemt het wachten "een gebed zonder end". gemeld door nieuwsmedia: rtvdrenthe.nl, omropfryslan.nl, rtvnoord.nl · gecontroleerd
  4. Netbeheerder Enexis zegt dat de wachtlijsten voor een stroomaansluiting nog jarenlang blijven bestaan en dat het niet kan voorspellen wanneer er weer capaciteit vrijkomt. Directeur Daphne Verreth zegt dat het oude idee "je vraagt, wij leveren" voorbij is. gemeld door nieuwsmedia: rtvdrenthe.nl, omropfryslan.nl, rtvnoord.nl · gecontroleerd
  5. Ondernemersorganisatie VNO-NCW MKB Noord zegt dat onzekerheid over stroomaansluitingen het voortbestaan van bedrijven bedreigt, omdat het mkb een belangrijke werkgever in het Noorden is en bedrijven zonder zekerheid over stroom geen investeringen kunnen plannen. Directeur Anna Noorda vraagt zich af hoe de economie dan nog kan groeien. gemeld door nieuwsmedia: rtvdrenthe.nl, omropfryslan.nl, rtvnoord.nl · gecontroleerd
  6. Volgens de Autoriteit Consument & Markt geldt sinds 1 januari 2026 een landelijk prioriteringskader voor schaarse elektriciteitsnetcapaciteit, met drie categorieen op volgorde van voorrang, congestieverlichters zoals batterijopslag eerst, dan vitale voorzieningen voor de veiligheid zoals ziekenhuizen en defensie, dan basisbehoeften zoals woningbouw, onderwijs en openbaar vervoer, waardoor groei of verduurzaming van bedrijven als laatste aan de beurt komt. Autoriteit Consument & Markt · gecontroleerd
  7. Volgens de Autoriteit Consument & Markt geldt het nieuwe prioriteringskader sinds 1 januari 2026 al voor grote verbruikers, maar blijft voor kleinverbruikers tot 1 juli 2026 de oude werkwijze gelden zodat netbeheerders klanten kunnen informeren en processen kunnen aanpassen. Autoriteit Consument & Markt · gecontroleerd

Vaker OnThatTrend in Google? Kies ons als voorkeursbron