Spoorsector en 113 starten campagne tegen zelfdoding op het spoor

Het begeleiden van een zelfdoding op het spoor mag nooit gewoon bij het werk gaan horen. Dat zegt een machinist in een nieuwe campagne van NS en ProRail. De spoorbedrijven noemen die uitspraak een voorbeeld van de psychische belasting die het werk voor spoorpersoneel met zich meebrengt. Machinisten moeten na zo’n incident vaak direct door. Incidentbestrijders en hulpdiensten regelen ter plekke de praktische afhandeling.

NS, ProRail en 113 meldden dat ze samen met de regionale vervoerders en stichting 113 Zelfmoordpreventie de campagne Levens tot stilstand begonnen. Doel is zelfdoding op het spoor te voorkomen en de persoonlijke impact ervan op spoorpersoneel te tonen. Volgens de spoorsector en 113 doen ook de regionale vervoerders Arriva, Keolis en Qbuzz mee. NS en ProRail beheren respectievelijk het treinverkeer en de spoorinfrastructuur.

Jaarlijks overlijden volgens de spoorsector en 113 ongeveer tweehonderd mensen door zelfdoding op het Nederlandse spoor. Een derde van hen is, meldt 113, jonger dan dertig jaar. Bij elke zelfdoding op het spoor raken naar schatting van de spoorsector en 113 gemiddeld 135 mensen rechtstreeks betrokken. Het gaat om machinisten en incidentbestrijders, maar ook om omstanders, reizigers en nabestaanden. Die cijfers zijn voor de spoorsector en 113 de aanleiding om ook de impact op het personeel expliciet onderdeel van de campagne te maken.

Een korte film is volgens NS, ProRail en 113 onderdeel van de campagne. Die volgt het verhaal van een jongvolwassene die aan zelfdoding denkt. De film wordt aangevuld met persoonlijke video’s van machinisten, incidentbestrijders en nabestaanden over wat zelfdodingen op het spoor voor hun leven en werk betekenen. Vanaf 14 oktober speelt de spoorsector, volgens NS, ProRail en 113, ook in treinen een omroepbericht af. Dat bericht roept reizigers op om op elkaar te letten en met elkaar in gesprek te gaan. Daarmee richt de campagne zich zowel op reizigers onderling als op de eigen medewerkers van de spoorsector.

NS en ProRail maakten de campagne bekend mede namens de drie regionale vervoerders en 113 Zelfmoordpreventie. De twee grootste partijen in het spoorsysteem scharen zich samen met de regionale vervoerders achter één campagne. Daarmee laten ze volgens eigen zeggen zien dat het probleem zich niet tot één regio of vervoerder beperkt. De samenwerking met de hulplijn moet de boodschap laten aansluiten bij wat bekend is over het herkennen van signalen bij mensen die aan zelfdoding denken, en bij het bespreekbaar maken daarvan.

Voor het spoorpersoneel dat met de gevolgen van een zelfdoding op het spoor te maken krijgt, blijft de nasleep een belasting die nog te vaak onderschat wordt, stellen NS en ProRail. Met de getuigenissen in de campagnefilm willen de spoorbedrijven zichtbaar maken dat machinisten en incidentbestrijders niet alleen een logistiek probleem oplossen. Ze verwerken ook een ingrijpende gebeurtenis. Na een incident wordt het spoor vaak tijdelijk afgesloten, voordat hulpdiensten en spoorpersoneel het treinverkeer weer kunnen hervatten. Die onderbreking raakt ook reizigers die erbij betrokken raken zonder dat ze het incident zelf zagen gebeuren.

Wie zelf met zelfmoordgedachten rondloopt of zich zorgen maakt om iemand anders, kan terecht bij de hulplijn waarmee de spoorsector in de campagne samenwerkt: stichting 113 Zelfmoordpreventie.